I.   Mục tiêu :

Học xong bài này HS có thể

- Nhận ra những dấu hiệu của sự căng thẳng

- Giúp các em ý thức và có cách ứng phó phù hợp trong tình huống bị căng thẳng

II.     Phương tiện :

Phiếu màu, Giấy A0, bút dạ, tranh vẽ “dòng suy nghĩ”

III.   Cách thực hiện :

* Hoạt động 1 : Tìm hiểu các biểu hiện của sự căng thẳng (30 phút)

1. Yêu cầu học sinh liệt kê một vài tình huống gây căng thẳng, giáo viên ghi ý kiến của các em lên bảng

2. Giáo viên cho học sinh chia nhóm, mỗi nhóm 6-8 em, yêu cầu mỗi nhóm chọn một tình huống gây căng thẳng và thảo luận những dấu hiệu ở bản thân mình khi bị căng thẳng

Ví dụ : cơ thể mệt mỏi, đau đầu, tức giận, suy nghĩ không rõ ràng, nói năng lớn tiếng, gay gắt, muốn ngồi một mình…

3. Các nhóm lên trình bày

4. Gv hướng dẫn HS phân các dấu hiệu theo từng loại

5. GV tóm tắt ý kiến bằng tấm trong

Sự căng thẳng biểu hiện ở yếu tố cơ thể, tinh thần, qua suy nghĩ, qua hành vi. Hiểu và nhận diện được những dấu hiệu của sự căng thẳng của bản thân mình là hết sức cần thiết

Yếu tố cơ thể

• Mệt mỏi

• Đổ mồ hôi

• Chóng mặt

• Đau cơ bắp

• Muốn ngất đi

• Tim đập nhanh

• Mệt lả người

• Đau đầu

Yếu tố tình cảm

• Có nhiều cảm xúc lẫn lộn, thay đổi nhanh

• Cảm thấy bồi hồi, lo lắng, sợ hãi

• Có mặc cảm tội lỗi

• Hân hoan cao độ

• Nổi giận

• Buồn

• Cảm thấy vô vọng

• Cảm thấy bị dồn nén

• Cảm thấy xa lạ

• Mất phương hướng

• Dễ nổi nóng, nổi cáu

• Tự đổ lỗi cho bản thân

• Cảm thấy dễ bị tổn thương

Yếu tố tư duy, suy nghĩ

• Khó tập trung

• Không muốn suy nghĩ gì nữa

• Ý nghĩa quanh quẩn

• Suy nghĩ chậm, không nghĩ ra được

• Không nhớ

• Bị lẫn lộn

• Suy nghĩ tiêu cực ( Ví dụ : không ai cẩn đến mình)

• Nghi ngờ (Ví dụ : chắc không ai quý mến mình nữa)

• Hoang tưởng

• Không biết quyết định thế nào

• Hồi tưởng lại những sự buồn phiền gần đây nhất

• Cảm thấy mất lòng tin

Yếu tố hành vi

• Khó ngủ, ăn không ngon

• Nói năng không rõ ràng, khó hiểu

• Nói liên tục về một sự việc

• Hay tranh luận

• Rút lui

• Phóng đại

• Không muốn tiếp xúc với người khác

• Uống rượu, bia

• Uống thuốc an thần

• Không muốn năng động như bình thường

* Hoạt động 2 : Dòng suy nghĩ tích cực và tiêu cực đối với tình huống căng thẳng (30 phút)

Mục tiêu :

- Giúp HS tìm hiểu khuynh hướng suy nghĩ thường gặp đối với những tình huống gây căng thẳng trong cuộc sống hằng ngày

- Khuyến khích HS suy nghĩ tích cực để thúc đẩy cách ứng phó theo chiều hướng tích cực

Cách tiến hành :

1. Gv phát cho mỗi HS một tranh vẽ. Gv đọc lên một tình huống gây căng thẳng, yêu cầu HS ghi ra những suy nghĩ tích cực hay tiêu cực về tình huống được nghe

2. Mời một vài HS đọc lên ý kiến của mình và ghi lại các ý lên bảng

3. Thảo luận

• Những suy nghĩ tích cực hay tiêu cực đưa đến những hành động tương ứng nào ? Nêu ví dụ qua quan sát thực tế

• Điều gì xảy ra nếu chỉ có các ý nghĩa tiêu cực ?

• Cần những kỹ năng sống cụ thể nào để thúc đẩy suy nghĩ tích cực, và hạn chế suy nghĩ tiêu cực ?

4. Kết luận

• Những ý nghĩ tích cực là nền tảng cho hành vi và cách ứng phó tích cực (an tòan, có lợi cho sức khỏe, hạn chế được các nguy cơ) của vị thành niên khi đối mặt với tình huống căng thẳng

• Cần rèn luyện để có thêm nhiểu suy nghĩ tích cực đối với tình huống căng thẳng

• Các kỹ năng sống để thúc đẩy suy nghĩ tích cực : chia sẻ, thổ lộ, tìm người giúp đỡ, suy nghĩ sáng tạo, giữ tâm trạng  cân bằng, bình tĩnh

• Các yếu tố mang tính bảo vệ (gia đình, bạn bè tốt, nhà trường, việc khuyến khích trẻ vị thành niên bày tỏ suy nghĩ của mình) góp phần có ý nghĩa trong việc thúc đẩy các suy nghĩ tích cực, và qua đó thúc đẩy cách ứng phó tích cực đối với tình trạng căng thẳng.

PHIẾU BÀI TẬP : DÒNG SUY NGHĨ TÍCH CỰC VÀ TIÊU CỰC

 (Dùng cho hoạt động 2 )

-------------------------------------------------------------------------------------------