VẬN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

1. Sự chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời Ngoài sự vận động tự quay quanh trục, Trái đất còn chuyển động quanh Mặt trời theo một quỹ đạo có hình elip gần tròn. có hai tiêu điểm cách nhau khoảng 5 triệu km. Đường Hoàng đạo có độ dài khoảng 943.040.000km. Điểm cận nhật là điểm Trái đất gần Mặt trời nhất (cách 147 triệu km) vào ngày 3 hoặc 4 tháng 1. Điểm viễn nhật (cách 152 triệu km), vào ngày 4 hoặc 5 tháng 7 hàng năm. Khi chuyển động quanh Mặt trời, Trái đất đồng thời vẫn tự quay quanh trục. Thời gian Trái đất chuyển động quanh Mặt trời một vòng là Trái đất chuyển động một vòng trên hoàng đạo hết 365 ngày 5 giờ 48 phút 56 giây với vận tốc trung bình 28km/s (gọi là năm Thiên văn hay năm Xuân phân). Trong khi chuyển động trên quỹ đạo (quanh Mặt trời), Trái đất lúc nào cũng giữ nguyên độ nghiêng và hướng nghiêng của trục không đổi. Mặt phẳng xích đạo so với mặt phẳng hoàng đạo lệch một góc 23027`. Trục Trái đất nghiêng trên hoàng đạo 66033`. Sự chuyển động đó gọi là chuyển động tịnh tiến. 2. Hệ quả địa lí 2.1. Chuyển động biểu kiến của Mặt trời giữa hai chí tuyến: Trong khi chuyển động trục nghiêng của Trái đất luôn hướng về phía ngôi sao Bắc cực. Vì vậy có lúc nửa bán cầu Bắc ngả về phía Mặt trời (21/3 - 23/9), có lúc nửa bán cầu Nam ngả về phía Mặt trời (23/9 - 21/3). Trong khu vực ngoại chí tuyến (từ chí tuyến Bắc và Nam trở về 2 cực) không có hiện tượng Mặt trời chiếu thẳng góc (Mặt trời lên thiên đỉnh). Mặt trời chiếu thẳng góc xuống chí tuyến bắc và nam mỗi năm một lần, khu vực nội chí tuyến có 2 lần Mặt trời lên thiên đỉnh . Hàng năm vào ngày 22/6 Trái đất đến một vị trí ở gần mút hoàng đạo gọi là hạ chí, lúc đó đầu phía bắc của trục Trái đất quay về phía Mặt trời. Ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng ở vĩ độ 23027` Bắc (chí tuyến Bắc ) đến 22/12 ngày Đông chí ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng trên mặt đất ở vĩ độ 23027 Nam( chí tuyến Nam). Vào ngày 21/3 và 23/9 Mặt trời chiếu thẳng góc xuống xích đạo. Trái đất ở vị trí trung gian ở giữa hai đầu mút hoàng đạo gọi là xuân phân và thu phân. Trục nghiêng Trái đất không quay đầu về phía Mặt trời..

Vận động tự quay quanh trục của Trái đất và các hệ quả địa lí
Sự chuyển động ảo giác của Mặt trời trong một năm giữa khu vực nội chí tuyến là chuyển động biểu kiến của Mặt trời (chuyển động nhìn thẳng nhưng không có thực). Hiện tượng sự thay đổi các thời kỳ nóng - lạnh Do trục Trái đất nghiêng và không đổi hướng trong khi chuyển động tịnh tiến quanh Mặt trời, nên Trái đất có lúc chúc nửa cầu Bắc, có lúc ngả nửa cầu Nam về phía Mặt trời tạo nên sự luân phiên nóng, lạnh ở hai nửa cầu Bắc - Nam. Nhiệt của bề mặt đất phụ thuộc vào góc nhập xạ và thời gian chiếu sáng của ánh sáng Mặt trời. Nửa cầu nào ngả về phía Mặt trời, thì có góc chiếu lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt. Lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó. Nửa cầu nào không ngả về phía Mặt trời thì có góc chiếu nhỏ, nhận được ít ánh sáng và nhiệt. Lúc ấy là mùa lạnh của nửa cầu đó. Từ 21/3 đến 23/9, nửa cầu Bắc ngả về phía Mặt trời, Mặt trời chuyển động biểu kiến từ xích đạo về chí tuyến Bắc rồi lại về xích đạo, bán cầu Bắc là thời kỳ nóng. Trong suốt thời gian này, ở bán cầu nam góc chiếu Mặt trời thấp, từ chí tuyến nam về ơhía cực nam không có sự chiếu thẳng góc của tia sáng Mặt trời, bởi vậy bán cầu Nam là thời kỳ lạnh Từ 23/9 - 21/3 thì lại ngược lại, bán cầu nam là mùa nóng, bán cầu bắc lại là mùa lạnh Vào các ngày 21 - 3 và 23 - 9, hai bán cầu có góc chiếu của Mặt trời như nhau, nhận được lượng nhiệt và ánh sáng như nhau. Đó là lúc chuyển tiếp giữa các mùa nóng và lạnh của Trái đất. Riêng ở khu vực xích đạo thì góc tới của Mặt trời thay đổi không đáng kể, nên không phân biệt được thời kỳ nóng lạnh Nước ta nằm ở khu vực nhiệt đới, quanh năm nóng, sự phân hoá ra bốn mùa không rõ rệt. Ở miền Bắc, tuy cũng có bốn mùa, nhưng hai mùa xuân và thu chỉ là những thời kì chuyển tiếp ngắn. Ở miền Nam, hầu