Trái Đất có nhiều chuyển động

Trái đất có nhiều vận động. Vận động tự quay quanh trục là một vận động chính của Trái đất. Vận động này sinh ra hiện tượng ngày, đêm ở khắp mọi nơi trên Trái đất và làm lệch hướng các vật chuyển động trên cả hai nửa cầu. 1. Sự vận động của Trái đất quanh trục Trái đất quay quanh trục tưởng tượng nối liền hai cực Trái đất và nghiêng 66o33` trên mặt phẳng quỹ đạo. Mô hình tự quay của Trái đất như sau :

Vận động tự quay quanh trục của Trái đất và các hệ quả địa lí
Trái đất tự quay quanh trục theo hướng từ tây sang đông, ngược chiều kim đồng hồ (nhìn từ cực Bắc xuống). Trái đất hoàn thành một vòng tự quay quanh trục trong khoảng thời gian một ngày đêm. Khoảng thời gian đó là vị trí của Mặt trời 2 lần chiếu thẳng góc trên kinh tuyến có địa điểm quan sát quy ước 24 giờ. (Do chuyển động của Trái đất trùng với chuyển động quanh Mặt trời cho nên thời gian thực mà Trái đất quay tròn một vòng là 23 giờ 56 phút 4 giây). Tốc độ /2(= 2(góc quay của Trái đất : Vận tốc quay của Trái đất phụ thuộc vào vĩ độ ở xích đạo, vận tốc của Trái đất bằng : R /2= 464 m/ s(R hay (v = 2 Trong : tốc độ góc quay(đó: R : bán kính Trái đất tính ra m T : thời gian tính ra giây Càng lên , vận tốc v1(các vĩ tuyến cao, vận tốc càng giảm ở vĩ độ (R cos ( hay v1 = (v1 = v. cos Trong đó v là vận tốc tự quay của Trái đất ở xích đạo. Trái đất quay quanh trục không đều đặn theo thời gian tháng 8 nó quay nhanh nhất và tháng 3 và 4 quay chậm nhất. 2. Hệ quả sự vận động quay quanh trục của Trái đất 2.1. Hiện tượng ngày đêm và sự điều hòa nhiệt giữa ngày và đêm trên Trái đất Trái đất có dạng hình cầu, do đó Mặt trời bao giờ cũng chỉ chiếu sáng được một nửa, đó là hiện tượng ngày đêm. Nửa được chiếu sáng là ngày, nửa nằm trong bóng tối là đêm. Nhờ có sự vận động tự quay của Trái đất từ Tây sang Đông nên ở khắp mọi nơi trên Trái đất đều lần lượt có ngày và đêm.


Vận động tự quay quanh trục của Trái đất và các hệ quả địa lí


Vận động tự quay quanh trục của Trái đất và các hệ quả địa lí
Lực Côriôlit là lực làm lệch hướng chuyển động do sự tự quay của Trái đất: Do sự vận động tự quay quanh trục của Trái đất nên các vật chuyển động trên bề mặt Trái đất đều bị lệch hướng. Lực làm các vật chuyển động trên bề mặt đất bị lệch hướng như vậy gọi là lực Côriôlit. ( v sin (F = 2 m Trong đó: : vận tốc của Trái( đất v :vận tốc của vật m :khối lượng vật : vĩ độ địa lý( Ở xích = o nên F = 0 và tăng dần về hai cực.(đạo sin Khi Trái đất quay, tất cả các điểm trên bề mặt của nó đều chuyển động với vận tốc giảm dần từ xích đạo về cực. Mọi vật thể chuyển động theo chiều kinh tuyến. Khi nhìn theo hướng chuyển động đều bị lệch hướng về bên phải ở nửa cầu Bắc, bên trái nửa cầu Nam. Ở nửa cầu Bắc, nếu nhìn xuôi theo hướng chuyển động thì vật chuyển động sẽ lệch về bên phải. Còn ở nửa cầu Nam, vật chuyển động sẽ lệch về bên trái. Sự lệch hướng này không những có ảnh hưởng đến hướng chuyển động của các vật thể rắn như đường đi của các viên đạn pháo... mà còn ảnh hưởng đến hướng chuyển động của các dòng chảy như sông và các luồng không khí như gió.

Vận động tự quay quanh trục của Trái đất và các hệ quả địa lí
Giờ trên Trái đất và đường chuyển ngày quốc tế: Trái đất tự quay quanh trục với tốc độ góc không đổi 3600 : 24h = 150/giờ, do đó khi Trái đất quay được 10 mất 4 phút. Trong một ngày đêm các địa điểm cùng nằm trên một kinh tuyến có một lần Mặt trời lên cao nhất 12 giờ, các địa phương ở trên cùng một kinh tuyến có giờ giống nhau. Giờ này gọi là giờ địa phương. Để thuận lợi hơn cho sinh hoạt người ta quy định giờ khu vực. Người ta chia Trái đất thành 24 khu vực bổ dọc theo kinh tuyến, mỗi khu vực rộng 150 tương ứng với 1 giờ. Giờ chính thức của toàn khu vực là giờ địa phương của kinh tuyến đi qua chính giữa khu vực đó. Để làm mốc tính giờ ở