Lấy ngày này gọi là tết Trùng cửu là vì người xưa lấy 9 là “số dương”, ngày 9 tháng 9 là 2 số 9, cũng tức là ngày trùng cửu. Về lai lịch của ngày tết Trùng cửu, có một truyền thuyết mang đậm màu sắc thần thoại.

     Truyền thuyết kể rằng vào thế kỷ 3 trước công nguyên, lúc đó có một người thần thông quảng đại, tên là Phí Trường Phòng. Ông ta không những có thể cầu mưa, gọi gió, mà còn có thể đuổi thần, bắt ma. Có một người thanh niên tên là Hoàn Cảnh biết được tin này, rất tôn kính ông, xin ông nhận làm trò. Do người thanh niên này có quyết tâm rất lớn, ông Phí Trường Phòng đành phải nhận làm học trò, dạy anh thần phép. Có một hôm thầy nói với trò: “đến ngày 9 tháng 9, cả gia đình Cảnh sẽ gặp một nạn lớn, Cảnh phải chuẩn bị trước đi.” Hoàn Cảnh nghe vậy sợ hết hồn, liền quỳ xuống xin thầy dạy cho cách tránh tai qua, nạn khỏi. Phí Trường Phòng nói: “đến ngay 9 tháng 9, Cảnh làm mấy chiếc túi bằng vải đỏ, bỏ thủ dũ vào trong túirồi buộc vào cánh tay, mang theo ít rượu ngâm với hoa cúc, đưa cả nhà già trẻ, gái trai lên uống rượu trên một dốc cao. Như vậy sẽ tai qua, nạn khỏi. Hoàn Cảnh làm theo lời căn dặn của thầy. Đến sáng sớm ngày 9 tháng 9, Hoàn Cảnh đưa cả gia đình lên một dốc cao ở gần đó, bình an qua ngày hôm đó. Tối đến, Hoàn Cảnh và cả gia đình về đến nhà hết sức kinh ngạc nhìn thấy, trâu bò, cừu, chó, gàđều chết hết. Cả gia đình thực sự đã tránh được nạn. Từ đó, ngày trùng cửu trèo núi, cắm thủ dũ, uống rượu hoa cúc đã thành thói quen và lưu truyền hơn 2 nghìn năm.

    TQ có một bài thơ cổ được lưu hành rộng khắp đã miêu tả tập tục của ngày tết Trùng cửu. Bài thơ này là tác phẩm nổi tiếng của Vương Duy nhà thơ lớn đời nhà Đường < 618-907 > với tựa đề: “mồng 9 tháng 8 nhớ anh em Sơn Đông”. Toàn thơ là :         “Thân nơi đất khách là khách lạ,

            Mỗi khi tết đến nhớ người thân,

            Biết rằng anh em đi leo núi,

            Cắm đầu Thủ hủ, thiếu mình tôi.”

    Lúc đó, ông Vương Duy mới có mười mấy tuổi nơi đất khách BK, sao khỏi có đôi lúc nhớ nhà, nhất là mỗi dịp tết đến, thấy người khác gia đình đoàn tụ, khiến ông càng nhớ đến người thân> Mọi người lấy gạo nếp, kê, táo đỏ v,v, làm bánh hấp, trên còn cắm lá cờ nhỏ 5 màu, gọi là “bánh hhoa”. Những bà con sinh sống ở vùng đồng bằng, , ngày tết Trùng Cửu không có núi mà trèo, ăn bánh hoa với ngụ ý là đã trèo núi.

    Trong thời cổ Tết Trùng Cửu còn có ý là “Trường thọ”. Bởi vì người ta cho rằng, những tập tục của tết Trùng Cửu”có thể khiến con người trường thọ”.

     Ngày nay, vẫn giữ thói quen ngày tết Trùng Cửu đi trèo núi, ngắm hoa cúc, trong ngày ngày các cửa hàng cũng có bạn bánh hoa. Còn những năm gần đây, người ta còn lấy mồng 9 tháng 9 trong tiếng Hán đồng âm dài lâu, lấy ngày này làm ngày “tết của người già”, như vậy vừa bao gồm ý nghĩa vốn có của ngày tết Trùng Cửu, cũng biểu đạt lòng tôn kính người già của mọi người, chúc các cụ già mạnh khỏe, sống lâu.